De regering van de Amerikaanse president Donald Trump heeft het visum ingetrokken van de Braziliaanse ambassadeur in Washington, Maria Luiza Ribeiro Viotti. Een functionaris van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken maakte het besluit dinsdag bekend. De stap volgt op een reeks diplomatieke spanningen tussen beide landen, waarin Brazilië weigert de beoogde nieuwe Amerikaanse ambassadeur goed te keuren. Viotti is vooralsnog niet het land uitgezet of tot persona non grata verklaard, maar haar diplomatieke status in de VS staat onder druk zolang het geschil voortduurt.
- Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het visum van ambassadeur Maria Luiza Ribeiro Viotti ingetrokken.
- De maatregel geldt als reactie op het uitblijven van Braziliaanse goedkeuring voor de door Trump genomineerde ambassadeur Daniel Perez.
- Brazilië noemt de stap een ideologisch gemotiveerde escalatie in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van oktober.
Oplaaiende spanningen in de aanloop naar het diplomatieke besluit
De diplomatieke verwijdering begon toen president Donald Trump in juni het Republikeinse parlementslid Daniel Perez uit Florida voordroeg als de nieuwe Amerikaanse ambassadeur in Brasilia. Deze publieke bekendmaking vond plaats voordat er formeel overleg met de Braziliaanse regering over was gevoerd. In Brasilia werd dit ervaren als een schending van het diplomatieke protocol, waarop de regering van president Luiz Inácio Lula da Silva besloot de formele goedkeuring vast te houden om de voordracht eerst te onderzoeken.
De verhoudingen verscherpten verder toen Brazilië weigerde visa te verlenen aan twee Amerikaanse functionarissen van het Bureau voor Democratie, Mensenrechten en Arbeid. De Braziliaanse autoriteiten vreesden dat het voorgenomen bezoek aan verkiezingsautoriteiten kon worden gebruikt voor politieke beïnvloeding. Washington ontkende dit en stelde dat de diplomaten enkel wilden praten over verkiezingsintegriteit en vrijheid van meningsuiting.
Washington haalt diplomatiek uit door visum in te trekken
Als reactie op de opgelopen vertragingen besloot de Amerikaanse regering dinsdag de druk op te voeren door het visum van ambassadeur Ribeiro Viotti in te trekken. Een Amerikaanse functionaris gaf aan dat de maatregel onmiddellijk kan worden teruggedraaid zodra Brazilië Perez formeel accepteert als ambassadeur. Zolang die instemming uitblijft, bevindt de ambassadeur zich zonder geldig visum op Amerikaans grondgebied, al is zij niet formeel het land uitgezet.
Het kantoor van president Lula veroordeelde de Amerikaanse stap scherp en sprak van een bewuste escalatie van hostile maatregelen die ideologisch gemotiveerd zijn.
In het internationale diplomatieke verkeer geldt het principe dat een gastland de benoeming van een buitenlandse ambassadeur vooraf moet goedkeuren, een proces dat bekendstaat als agrément. Wanneer staten overgaan tot het blokkeren van aanstellingen of het intrekken van visumrechten van diplomaten, duidt dit in de regel op een ernstige verstoring van de bilaterale betrekkingen en een gebrek aan diplomatiek vertrouwen.
De blik op de Braziliaanse verkiezingen in oktober
De escalatie valt samen met het vooruitzicht op de Braziliaanse presidentsverkiezingen, die gepland staan voor oktober. Daarin neemt de linkse zittende president Lula da Silva het op tegen de rechtse kandidaat Flávio Bolsonaro, de zoon van voormalig president Jair Bolsonaro. Trump onderhoudt van oudsher nauwe banden met de familie Bolsonaro, terwijl Lula zich kritisch opstelt tegenover de Amerikaanse invloed in Latijns-Amerika.
De komende periode zal moeten uitwijzen of de bilaterale kanalen geopend blijven om het impasse rond de ambassadeursposten op te lossen, of dat het diplomatieke geschil de betrekkingen tussen de twee landen verder zal verslechteren.
Vindt u dat diplomatieke middelen zoals visa mogen worden ingezet om politieke besluiten af te dwingen? Deel uw standpunt hieronder.
