De Israëlische oppositieleider Gadi Eisenkot kan rekenen op de aanbeveling van 67 van de 120 parlementsleden om een nieuwe regering te vormen. Na Ra’am heeft ook de Gezamenlijke Lijst, een alliantie van Arabische partijen, haar steun uitgesproken. Daarmee krijgt Eisenkot tijdens de consultaties bij president Isaac Herzog meer aanbevelingen dan premier Benjamin Netanyahu. Een regeringsmeerderheid is daarmee nog niet verzekerd: verschillende oppositiepartijen verzetten zich tegen samenwerking met de Arabische partijen. Herzog moet na zijn gesprekken bepalen wie de opdracht krijgt een kabinet te vormen.
- Bij de verkiezingen van 27 oktober behaalde het blok van Netanyahu 53 zetels, tegenover 48 voor de overige Joodse oppositiepartijen.
- De twee Arabische partijen hebben samen 19 zetels en bevelen Eisenkot aan als formateur.
- Het ultraorthodoxe Verenigd Torah-Jodendom, met zeven zetels, beveelt geen van beide kandidaten aan.
- De aangewezen kandidaat krijgt 28 dagen om een regering te vormen, met een mogelijke verlenging van veertien dagen.
Verkiezingsuitslag liet beide blokken zonder meerderheid
De verkiezingen van 27 oktober leverden geen van de twee belangrijkste politieke kampen de vereiste meerderheid van 61 zetels op. Netanyahu’s bondgenoten kwamen samen op 53 zetels. De vier Joodse oppositiepartijen die Eisenkot steunen, behaalden er 48.
Eisenkots eigen partij Yashar kreeg 21 zetels. B’Yahad van Naftali Bennett behaalde er twaalf, de Democraten van Yair Golan acht en Yisrael Beytenu van Avigdor Lieberman zeven. Buiten die twee blokken boekten de Arabische partijen een recordresultaat: elf zetels voor de Gezamenlijke Lijst en acht voor Ra’am van Mansour Abbas.
Herzog begon woensdag 4 november met zijn consultaties. Bij de ontvangst van de officiële verkiezingsuitslag riep hij de partijen op tot creativiteit, moed en goede wil om uit de politieke impasse te komen.
Arabische partijen bevelen Eisenkot aan, maar willen niet allemaal meeregeren
Ra’am maakte voorafgaand aan zijn ontmoeting met Herzog bekend Eisenkot aan te bevelen. Donderdag volgde de Gezamenlijke Lijst. De drie aangesloten fracties namen dat besluit unaniem. Volgens de alliantie geeft het gehoor aan de wens van haar achterban om te voorkomen dat Netanyahu en zijn regering terugkeren.
De Gezamenlijke Lijst bleef daarbij kritisch op de oppositie. Die heeft zich volgens de alliantie onvoldoende verzet tegen ophitsing tegen Arabische burgers en pogingen om hun politieke keuze als onrechtmatig af te schilderen.
De steun van 67 parlementsleden voor Eisenkot als formateur betekent nog niet dat diezelfde meerderheid ook een regering zal dragen.
Ahmad Tibi van de Gezamenlijke Lijst heeft aangegeven dat zijn alliantie een oppositieregering kan steunen zonder ministers te leveren. Dat zou kunnen door vóór een nieuw kabinet te stemmen of door zich bij cruciale stemmingen te onthouden. De alliantie wil invloed uitoefenen op veiligheid, gelijkheid en publieke voorzieningen in Arabische gemeenschappen, zonder verantwoordelijkheid te nemen voor militair en buitenlands beleid waarmee zij het oneens is.
Lieberman heeft echter verklaard geen regeringscoalitie met de Arabische partijen te steunen. Zonder zijn zeven zetels blijven van de 67 aanbevelingen nog zestig over. Ook Bennett is geen voorstander van zo’n samenwerking.
Netanyahu kreeg op zijn beurt aanbevelingen van partijen met samen 46 zetels. Verenigd Torah-Jodendom, goed voor zeven zetels en een bondgenoot uit zijn regeringsblok, koos voor geen van beide kandidaten. Binnen die partij bestaat onvrede omdat Netanyahu de verlangde wetgeving over vrijstelling van militaire dienst voor jesjivastudenten niet heeft doorgevoerd.
Formatieopdracht en eerste parlementszitting worden volgende stappen
Na de consultaties kiest Herzog wie volgens hem de beste kans heeft een regering te vormen. Eisenkot wordt als de waarschijnlijke kandidaat beschouwd. De opdracht geldt voor 28 dagen en kan met veertien dagen worden verlengd.
Op 10 november komt de nieuwgekozen Knesset voor het eerst bijeen. De oppositie wil dan, met steun van de Arabische partijen, parlementsvoorzitter Amir Ohana vervangen. Yair Lapid van B’Yahad wordt genoemd als mogelijke opvolger.
Als Eisenkot geen regering kan vormen, kan Herzog de opdracht alsnog aan Netanyahu geven.
Netanyahu blijft ondertussen aan als interim-premier. Als ook verdere formatiepogingen mislukken, kunnen nieuwe verkiezingen volgen.































