Commerciële ruimtevaartbedrijven hebben deze maand twee opmerkelijke missies gelanceerd om satellieten in de ruimte te repareren en hun levensduur te verlengen. Een SpaceX-raket bracht het Mission Robotic Vehicle (MRV) van Northrop Grumman naar de ruimte om geostationaire communicatiesatellieten te voorzien van nieuwe voortstuwingsmodules. Kort daarvoor werd het ruimtevaartuig LINK van Katalyst Space Technologies gelanceerd om de kwetsbare Swift-ruimtetelescoop van NASA op te vangen en naar een veiligere baan te duwen. Deze operaties markeren een belangrijke versnelling in de opkomst van commerciële satellietreparatie buiten de dampkring.
- Northrop Grumman stuurde een robotvaartuig met twee armen om jetpacks te installeren op communicatiesatellieten.
- Katalyst Space Technologies probeert met het vaartuig LINK de dalende NASA-telescoop Swift te redden.
- Onderhoud in de ruimte moet hoge vervangingskosten voor exploitanten en toenemend ruimtestof tegengaan.
Nieuwe voortstuwingspakketten verlengen levensduur in hoge baan
Het robotvaartuig van Northrop Grumman, dat het formaat heeft van een personenbusje, beschikt over twee robotarmen van negen meter lang. Het vaartuig reist samen met drie losse voortstuwingsmodules die worden aangedreven door xenongas. Tegen midden 2027 moet de MRV aankomen op een hoogte van zo’n 36.000 kilometer boven de aarde, in een geostationaire baan waar satellieten de rotatie van de aarde volgen.
In die baan zal de robot de voortstuwingsmodules – elk ter grootte van een wasmachine – een voor een vastmaken aan verouderde communicatiesatellieten. De missie richt zich onder meer op ruimtetuigen van de exploitanten SES uit Luxemburg en Optus uit Australië. Deze extra jetpacks geven satellieten zonder brandstof voldoende stuwkracht om weer enkele jaren te functioneren. Voor commerciële exploitanten betekent dit dat ze vervangingskosten van vele miljoenen dollars kunnen uitstellen, wat de economische haalbaarheid van satellietnetwerken aanzienlijk verbetert.
Reddingsoperatie voor dalende NASA-telescoop
Terwijl Northrop Grumman zich richt op de geostationaire baan, werkt Katalyst Space Technologies aan een reddingspoging dicht bij de aarde. De ruimtetelescoop Swift van NASA, een gammastralingsobservatorium van bijna 400 miljoen dollar dat in 2004 werd gelanceerd, verliest door toegenomen zonne-activiteit sneller hoogte dan normaal. NASA betaalt Katalyst 30 miljoen dollar om de telescoop met het ruimtevaartuig LINK weer op te tillen naar een hoogte van 600 kilometer.
LINK werd op 3 juli gelanceerd met behulp van een Pegasus-raket. Na initiële communicatie- en richtingsproblemen, die door de vluchtleiding met software-updates werden verholpen, bereidt het vaartuig zich voor op het vastgrijpen van Swift.
Het opvangen van een onvoorspelbaar bewegende satelliet zonder vastgrijpmechanisme geldt als een van de lastigste uitdagingen in de moderne ruimtevaart.
Complexiteit van niet-coöperatieve vangsten in de ruimte
Het vastgrijpen van een bestaande satelliet is technologisch ingewikkeld. Veel oudere ruimtetuigen, waaronder Swift, zijn ‘niet-coöperatief’: ze zijn nooit ontworpen met een gestandaardiseerd aankoppelpunt of een sleephaak. Een robotarm die contact maakt met een vrij zwevend object kan door de overgedragen impuls het doelwit of de reddingsrobot zelf uit koers duwen.
Bovendien groeit de noodzaak voor dit soort missies door de snelle opstapeling van ruimteafval. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA schat dat er zich meer dan 1,2 miljoen stuks puin groter dan één centimeter in een baan om de aarde bevinden. Organisaties kijken daarom steeds vaker naar onderhoudsmissies om te voorkomen dat stuurloze satellieten veranderen in gevaarlijk afval. Zo staat voor 2029 de Europese missie ClearSpace-1 gepland om de onvoorbereide satelliet Proba-1 op te halen en gecontroleerd te laten verbranden in de dampkring.
Vindt u dat ruimtevaartorganisaties verplicht moeten worden om toekomstige satellieten uit te rusten met een standaard koppelmechanisme voor reddingsoperaties? Laat uw mening achter in de reacties.
