Nederland heeft zich samen met Duitsland, Frankrijk, Italië, het Verenigd Koninkrijk, Canada en Noorwegen fel uitgesproken tegen het Israëlische besluit om inschrijvingen te openen voor het omstreden E1-bouwproject op de bezette Westelijke Jordaanoever. Premier Rob Jetten en zijn internationale amptgenoten noemen het voornemen onacceptabel en roepen de Israëlische regering op de expansie van illegale nederzettingen onmiddellijk stil te zetten. Volgens de landen tast het project de territoriale continuïteit van de Palestijnse gebieden aan en brengt het de haalbaarheid van een toekomstige tweestatenoplossing ernstig in gevaar.
- Israël heeft de inschrijving geopend voor ruim 1.200 woningen binnen het omstreden E1-project, dat uiteindelijk circa 3.400 woningen moet omvatten.
- Het bouwterrein van 12 vierkante kilometer snijdt de Westelijke Jordaanoever fysiek in tweeën en scheidt Oost-Jeruzalem af van de overige Palestijnse gebieden.
- Bedrijven kunnen tot 19 oktober bieden op de bouwopdrachten, vlak voor de Israëlische parlementsverkiezingen.
Israël zet omstreden E1-bouwproject officieel in de steigers
Met het uitschrijven van de tenders voor ruim 1.200 woningen zet het Israëlische ministerie van Huisvesting een concrete stap in de realisatie van het E1-project. Het totale plan beslaat zo’n 12 vierkante kilometer tussen Oost-Jeruzalem en de bestaande nederzetting Maale Adumim. Uiteindelijk moeten er ongeveer 3.400 woningen voor Israëlische kolonisten verrijzen op de bezette Westelijke Jordaanoever.
Projectontwikkelaars hebben tot 19 oktober de tijd om een bod uit te brengen op de eerste fase van de bouw. Deze datum valt precies een week voor de geplande Israëlische parlementsverkiezingen. Volgens waarnemers probeert de Israëlische regering de bouwtoezeggingen nog voor de stembusgang definitief vast te leggen.
Splijtzwam op Westelijke Jordaanoever bedreigt tweestatenoplossing
De geografische ligging van het E1-project maakt het besluit internationaal zeer gevoelig. Wanneer de bouw doorgaat, wordt de Westelijke Jordaanoever van noord naar zuid doorgesneden. Bovendien raakt Oost-Jeruzalem, dat door Palestijnen wordt gezien als de beoogde hoofdstad van hun toekomstige staat, geïsoleerd van het omliggende Palestijnse gebied.
Volgens het internationaal recht zijn alle Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied illegaal, en westerse leiders waarschuwen dat het E1-project het vooruitzicht op een levensvatbare Palestijnse staat vrijwel onmogelijk maakt.
Het E1-plan werd al in de jaren 90 geïntroduceerd, maar lag lang stil vanwege internationale druk. Vorig jaar gaf de ultrarechtse minister van Financiën Bezalel Smotrich echter groen licht voor het hervatten van de plannen, waarbij hij stelde dat het project een einde maakt aan de gedachte van een Palestijnse staat. De beslissing volgt op een periode waarin het geweld door kolonisten op de Westoever sterk is toegenomen, ook in gebieden die volgens de Oslo-akkoorden uit de jaren 90 onder Palestijns bestuur vallen.
Internationale druk neemt toe terwijl bedrijven worden gewaarschuwd
De diplomatieke reacties reiken verder dan Europa en Noord-Amerika. Ook de Verenigde Naties, Egypte en Maleisië hebben het Israëlische besluit in scherpe bewoordingen afgekeurd. VN-secretaris-generaal António Guterres noemde de plannen eerder al een existentiële bedreiging voor een aaneengesloten Palestijnse staat.
Voor internationale ondernemingen kan deelname aan het project directe juridische consequenties hebben. De ondertekenende landen, waaronder Nederland, waarschuwen bedrijven nadrukkelijk om niet in te schrijven op de tenders. Bedrijven die dat wel doen, lopen volgens de verklaring het risico betrokken te raken bij ernstige schendingen van het internationaal recht en riskeren aanzienlijke juridische en reputatieschade.
Wat vindt u van de reactie van het Nederlandse kabinet op het Israëlische nederzettingenbeleid? Laat uw reactie hieronder achter.
