De aanhoudende opwarming van de Europese zeeën verstoort mariene ecosystemen en verandert de situatie voor de visserij ingrijpend. Doordat zeewatertemperaturen stijgen, trekken veel vissoorten noordwaarts naar koelere wateren. Dit ontregelt niet alleen voedselketens en de aquacultuur, maar verhoogt aan land ook de luchtvochtigheid en daarmee het risico op extreme hitte in kustgebieden. Dat blijkt uit een onderzoek van het wetenschappelijke netwerk World Weather Attribution. Volgens de onderzoekers vormt het verbranden van fossiele brandstoffen de voornaamste oorzaak van deze temperatuurstijging, die deze zomer in de Middellandse Zee zorgde voor een directe extra opwarming.
- Klimaatverandering voegde deze zomer zo’n 2 °C opwarming toe aan de Middellandse Zee en 1,3 tot 1,4 °C aan West-Europese zeeën.
- In de heetste twee weken van juli lag de watertemperatuur in delen van de Middellandse Zee meer dan 6 °C boven normaal.
- Verschuivingen van mariene soorten verstoren voedselketens, kustvisserij en aquacultuur in heel Europa.
Verschuiving van soorten veroorzaakt winnaars en verliezers
De ecologische gevolgen van de opwarmende zeewaters zijn op grote schaal merkbaar. Marien ecoloog John Bruno licht toe dat er verrassend weinig opwarming nodig is om organismen over hun overlevingsgrens te duwen. Bij koraalriffen is een stijging van slechts 1 °C bijvoorbeeld vaak al fataal. Tegelijkertijd profiteren sommige soorten juist van de warmte of van het verdwijnen van hun natuurlijke vijanden. Dit leidt tot een herstructurering van mariene gemeenschappen, waarbij duidelijke winnaars en verliezers ontstaan.
Voor de Europese visserijsector betekent dit dat traditionele visgronden veranderen doordat soorten massaal uitwijken naar het noorden. Hierdoor komen zowel de traditionele kustvisserij als de kweek van schaal- en schelpdieren onder druk te staan.
De stijgende zeewatertemperatuur heeft niet alleen effect onder water, maar verhoogt langs de kust ook de luchtvochtigheid en daarmee het risico op extreme hitte op het land.
Middellandse Zee en Golf van Biskaye zwaar getroffen
Onderzoekers van World Weather Attribution (WWA) combineerden observatiedata met klimaatmodellen om de menselijke invloed op de zeewatertemperaturen te berekenen. Daaruit blijkt dat klimaatverandering de Middellandse Zee deze zomer ongeveer 2 °C warmer maakte, terwijl West-Europese zeeën een stijging van 1,3 tot 1,4 °C doormaakten.
Volgens de Europese klimaatdienst Copernicus bereikten de oceaan temperaturen wereldwijd in juli voor de tweede achtereenvolgende maand een recordhoogte. Gedurende de warmste twee weken van die maand lag de watertemperatuur in delen van de Middellandse Zee zelfs meer dan 6 °C boven het gemiddelde.
Milieufysicus Thomas Frölicher van de Universiteit van Bern benadrukt dat de hittegolf op zee zich uitstrekt van de Atlantische Oceaan bij Ierland tot de Middellandse Zee. Dit jaar kreeg 90 procent van de regio rond de Golf van Biskaye en de Iberische kust te maken met mariene hittegolven, evenals 80 procent van het westelijke deel van de Middellandse Zee. Zonder de huidige menselijke opwarming van 1,4 °C zou volgens de wetenschappers slechts zo’n 40 procent van deze gebieden zijn getroffen.
Onderzoeker Claire Bergin van Maynooth University merkt op dat warmer zwemwater aantrekkelijk kan klinken voor strandgangers in koelere landen, maar waarschuwt dat de gevolgen voor het onderwaterleven ernstig zijn.
Maakt u zich zorgen over de stijgende zeewatertemperaturen en de gevolgen voor onze ecosystemen? Deel uw mening hieronder.
