Het World Scabies Program (WSP), een onderzoeksinitiatief van het Australische Murdoch Children’s Research Institute (MCRI), werd in 2019 opgericht om wetenschappelijke kennis over schurft om te zetten in concrete volksgezondheidsmaatregelen. Enkele jaren later boekt het instituut een grote doorbraak: een grootschalig behandelprogramma op de Salomonseilanden en Fiji heeft het aantal gevallen van deze besmettelijke huidaandoening drastisch doen dalen. Uit een studie in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Health blijkt dat de verspreiding van meer dan 2,5 miljoen doses van het antiparasitaire middel ivermectine leidde tot een aanzienlijke en duurzame daling van schurft en secundaire huidinfecties.
- Op de Salomonseilanden zakte de schurftprevalentie na twee behandelrondes van 23,2% naar 3,9%.
- In Fiji halveerde het percentage besmettingen na één landelijke ronde van 6,2% naar 3,4%.
- Het programma verstrekte in totaal meer dan 2,5 miljoen doses van het antiparasitaire middel ivermectine.
Sterke daling van schurft in alle leeftijdsgroepen
Het onderzoek evalueerde het effect van een zogeheten Mass Drug Administration (MDA), waarbij een hele bevolking tegelijkertijd wordt behandeld. Op de Salomonseilanden werd het geneesmiddel ivermectine in twee jaarlijkse rondes toegediend. Dat zorgde voor een daling van de schurftprevalentie van 23,2 procent naar 3,9 procent. Ook het voorkomen van impetigo, een bacteriële huidinfectie die vaak samenhangt met schurft, zakte daar van 9,2 procent naar 1,6 procent.
In Fiji werd één landelijke behandelronde uitgevoerd. Binnen twaalf maanden na de verstrekking halveerde de prevalentie van schurft van 6,2 procent naar 3,4 procent, terwijl impetigo afnam van 4,3 procent naar 1,2 procent. De dalingen werden vastgesteld in alle leeftijdsgroepen en betroffen eveneens de ernstigere vormen van schurft.
De resultaten tonen voor het eerst aan dat een gecoördineerde landelijke aanpak schurft op grote schaal effectief kan bestrijden.
Grootschalige behandeling biedt uitkomst bij verwaarloosde ziekte
Schurft is een parasitair aandoening die intense jeuk en huidbeschadiging veroorzaakt. De ziekte treft wereldwijd jaarlijks meer dan 600 miljoen mensen en werd in 2017 door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) erkend als een verwaarloosde tropische ziekte. Krabben kan leiden tot secundaire infecties met de Strep A-bacterie, wat op lange termijn kan resulteren in ernstige complicaties zoals nierziekten en reumatische hartziekten.
Bij een MDA-strategie worden niet alleen individuele patiënten behandeld, maar wordt een gehele gemeenschap preventief voorzien van medicatie. Dit betekent voor ontwikkelingslanden of regio’s met beperkte medische voorzieningen dat de transmissieketen van de parasiet in één keer kan worden doorbroken. Een dergelijke aanpak omvat een systematische verstrekking op grote schaal, wat in de praktijk effectiever blijkt dan het achteraf opsporen van losse besmettingen.
Knelpunten blijven bestaan bij jonge kinderen
Ondanks het succes wijzen de onderzoekers op specifieke uitdagingen. Zo bleef de prevalentie bij kinderen jonger dan 5 jaar na de behandelrondes nog steeds boven de 10 procent steken. Volgens professor Andrew Steer van het MCRI zijn er aanvullende maatregelen nodig om deze jonge leeftijdsgroep beter te beschermen.
Het bereiken van een hoge dekkingsgraad in stedelijke gebieden vereist de inzet van meerdere kanalen, zoals distributie via scholen, werkplekken en gemeenschapsbijeenkomsten.
Gelijktijdig met de publicatie van de resultaten heeft de WHO een nieuwe handleiding voor schurftbestrijding uitgebracht. Deze gids biedt gezondheidsinstanties wereldwijd richtlijnen voor het schatten van de ziekteverplichting, het opzetten van behandelprogramma’s en het bewaken van de resultaten.
