De Amerikaanse president Donald Trump heeft dinsdag gezegd dat de jaarlijkse Amerikaanse steun van 4 miljard dollar aan Israël eind dit jaar stopt. Volgens hem heeft hij dat maanden geleden afgesproken met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Trump deed de aankondiging telefonisch bij het Fox News-programma ‘Fox and Friends’, terwijl Amerikanen stemden voor de tussentijdse Congresverkiezingen. Welke geldstromen hij precies bedoelt, bleef onduidelijk. De bestaande afspraak over jaarlijks 3,8 miljard dollar aan militaire hulp loopt tot 2028. Vanuit het Israëlische ministerie van Financiën kwamen verraste reacties op het aangekondigde tijdpad.
- Trump zegt dat Netanyahu heeft ingestemd met beëindiging van de jaarlijkse steun aan het einde van dit jaar.
- De huidige afspraak over 3,8 miljard dollar aan jaarlijkse militaire hulp loopt tot 2028.
- Een Israëlische ministeriefunctionaris zegt dat geen officieel document over stopzetting is ontvangen.
- Netanyahu sprak eerder over het afbouwen van Amerikaanse militaire hulp binnen tien jaar.
Israël heeft het geld volgens Trump niet langer nodig, omdat het land economisch succesvol is geworden. Hij stelde dat het voorstel van Netanyahu kwam en benadrukte dat de Verenigde Staten Israël zouden blijven helpen als dat nodig was. Ook kan Israël volgens hem Amerikaanse wapens blijven kopen.
Een bevestiging van de door Trump beschreven afspraak vanuit het kantoor van Netanyahu bleef vooralsnog uit.
Een woordvoerder van de premier zei niet op de hoogte te zijn van Trumps uitspraken en die te zullen onderzoeken. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken reageerde niet direct op een verzoek om commentaar.
Israëlische functionarissen zijn verrast door het tempo
Bij het Israëlische ministerie van Financiën was de wens om de hulp te beëindigen bekend, maar niet dat dit zo snel zou gebeuren. Dat zei een functionaris tegen de Israëlische nieuwssite Walla, aangehaald door HotNews. Volgens deze functionaris had het ministerie geen officieel document van het kantoor van de premier ontvangen over de stopzetting.
Een hoge financiële functionaris waarschuwde anoniem tegenover de Israëlische nieuwssite Ynet voor de kosten. Twee jaar hulp mislopen betekent volgens diens berekening een verlies van 8 miljard dollar. Dat geld zou volgens de functionaris uit de belastingen van burgers moeten komen.
Ook vanuit de oppositie klonk kritiek. Yair Golan, leider van de partij De Democraten en voormalig plaatsvervangend stafchef van het Israëlische leger, noemde beëindiging van de hulp een zware slag voor de veiligheid en de levenskwaliteit in Israël. Hij wees op de hoge defensie-uitgaven en de noodzaak wapenvoorraden aan te vullen.
Oppositiepoliticus Gilad Kariv schreef op X dat Netanyahu voor een commissie van het nieuwe parlement tekst en uitleg moet geven over zijn afspraak met Trump.
Netanyahu noemde eerder een termijn van tien jaar
De aankondiging wijkt af van het tijdpad dat Netanyahu eerder publiekelijk schetste. In interviews dit jaar zei hij de Amerikaanse militaire hulp binnen tien jaar volledig te willen afbouwen. In een brief aan een Amerikaans Congreslid in juni schreef hij dat Israël van ontvanger van hulp een partner zou moeten worden.
Over de Amerikaanse steun na 2028 waren al gesprekken gaande, maar Trump gaf geen details over welke financiering nu eerder zou verdwijnen.
Steun aan Israël speelt mee in de verkiezingsstrijd
Trump verbond zijn aankondiging nadrukkelijk aan de Amerikaanse binnenlandse politiek. Volgens hem gebruiken linkse politici en Democraten de jaarlijkse miljardenbetaling om Republikeinen aan te vallen. Hij wilde critici daarmee geen gemakkelijk doelwit bieden.
De publieke steun voor Israël is sinds het begin van de Gaza-oorlog afgenomen, vooral onder Democraten. In een peiling van Quinnipiac University in juni vond 48 procent van alle kiezers en 66 procent van de Democraten dat de Verenigde Staten Israël te veel steunen. In 2017 was dat respectievelijk 16 en 20 procent.
In juli verwierp het Huis van Afgevaardigden een amendement om de hulp aan Israël stop te zetten met 314 tegen 104 stemmen. Bijna de helft van de Democraten steunde dat voorstel, dat was ingediend door de Republikein Thomas Massie.































