Voor het eerst sinds haar detentie na de militaire staatsgreep in 2021 is het internationale isolement van de Myanmarese oud-leider Aung San Suu Kyi doorbroken. De 81-jarige Nobelprijswinnares heeft in de hoofdstad Naypyitaw bezoek gehad van Arnaud de Baecque, de lokale vertegenwoordiger van het Internationaal Comité van het Rode Kruis (ICRC). De ontmoeting brengt een belangrijke wending in de Myanmarese crisis: het verschaft de internationale gemeenschap en haar volgers voor het eerst het bewijs dat het democratieboegbeeld nog in leven is, nadat het militaire regime jarenlang elke directe toegang weigerde.
- Rode Kruis-vertegenwoordiger Arnaud de Baecque sprak onder vier ogen met Aung San Suu Kyi in Naypyitaw.
- Het is het eerste bevestigde contact met een buitenlandse functionaris sinds de militaire coup van februari 2021.
- Haar zoon Kim Aris noemt de ontmoeting een eerste stap, maar eist onafhankelijke verificatie en haar onmiddellijke vrijlating.
Beelden en voorwaarden van het zeldzame bezoek
De Myanmarese militaire regering maakte het bezoek bekend en gaf vier foto’s van de ontmoeting vrij. Op de beelden is te zien hoe Suu Kyi in traditionele Myanmarese kleding de hand schudt van De Baecque en met hem in een sober ingerichte kamer zit. Een andere foto toont hoe ze een verjaardagstaart aansnijdt met de tekst “Happy Birthday Aunty Suu”. Een analyse door persbureau AFP met behulp van AI-tools wees uit dat er geen aanwijzingen zijn voor beeldmanipulatie, hoewel de exacte datum en locatie van de foto’s niet onafhankelijk vaststaan.
Het ICRC liet weten dat het bezoek is uitgevoerd volgens de geldende standaarden voor personen van wie de vrijheid is ontnomen. Dit hield in dat Suu Kyi de kans kreeg om vertrouwelijk en onder vier ogen met de vertegenwoordiger te spreken.
Volgens de internationale humanitaire organisatie dienen dergelijke detentiebezoeken mede om gevangenen de gelegenheid te bieden nieuws uit te wisselen met hun familie.
Reacties en de eis tot vrijlating
Voor de familie van Suu Kyi brengt het nieuws slechts gemengde gevoelens. Haar jongste zoon, Kim Aris, noemde het bezoek vanuit Londen een eerste positieve ontwikkeling in meer dan vijf jaar tijd, maar benadrukte dat dit absoluut niet het eindpunt mag zijn. Hij verklaarde dat hij zelf nog altijd geen rechtstreeks contact of onafhankelijke bevestiging heeft ontvangen over de gezondheidstoestand van zijn moeder.
Aris roept op tot verdere humanitaire vooruitgang, waaronder directe toegang voor de familie en de onmiddellijke, onvoorwaardelijke vrijlating van Suu Kyi en alle overige politieke gevangenen. Suu Kyi werd na de staatsgreep van 2021 veroordeeld tot een gevangenisstraf van 27 jaar na een reeks processen die door mensenrechtenorganisaties als politiek gemotiveerd worden beschouwd. Nadat voormalig juntaleider Min Aung Hlaing in april formeel als president werd geïnstalleerd na omstreden verkiezingen, werd haar straf met een zesde verminderd en werd ze overgebracht naar huisarrest.
Diplomatieke druk en regionale belangen
Dat het Myanmarese regime juist nu instemt met een bezoek van het Rode Kruis heeft een duidelijke strategische achtergrond. Na de installatie van de nieuwe regering zoekt het regime dringend naar internationale legitimiteit, terwijl buurlanden aandringen op stabiliteit in de regio.
Dit betekent dat het toelaten van het Rode Kruis voor het leger dient als een PR-middel om aan de internationale roep om transparantie te voldoen, zonder Suu Kyi daadwerkelijk contact met de buitenwereld te gunnen.
Met name de Zuidoost-Aziatische statenbond ASEAN en buurlanden zoals Thailand en China oefenen druk uit op de junta. Thailand probeert Myanmar stapsgewijs terug te brengen in het diplomatieke verkeer, en Min Aung Hlaing brengt deze week een officieel bezoek aan het buurland. Eerdere verzoeken van ASEAN om een speciale gezant toe te laten tot Suu Kyi werden door het regime geweigerd. Het toegestane gesprek met het Rode Kruis fungeert in dat krachtenveld als een gecontroleerde tussenstap.
