De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft zich krachtig uitgesproken tegen het houden van verkiezingen zolang de grootschalige Russische invasie voortduurt. Tijdens een bijeenkomst met journalisten noemde het staatshoofd het organiseren van een stembusgang een groot risico dat als een “tsunami” de nationale eenheid zou verwoesten. Zelensky reageerde daarmee direct op zijn voormalige minister van Defensie, Mykhailo Fedorov, die begin deze week onverwacht pleitte voor het uitschrijven van verkiezingen. Onder de geldende krijgswet zijn verkiezingen in Oekraïne momenteel opgeschort, een maatregel die op brede steun onder de bevolking kan rekenen.
- President Zelensky noemt verkiezingen tijdens de Oorlog een enorm risico dat Oekraïne zal verdeel.
- Voormalig defensieminister Mykhailo Fedorov pleit voor het uitschrijven van verkiezingen.
- Slechts 15 procent van de Oekraïners wil volgens peilingen een stembusgang voor het einde van de vijandelijkheden.
Politieke spanningen in Kyiv lopen op
De reactie van Zelensky volgt op een video die de 35-jarige Fedorov op YouTube plaatste. De populaire oud-minister, die in juli na zes maanden op zijn post door Zelensky werd ontslagen, stelde daarin dat de Oekraïense democratie “geen gijzelaar van Rusland mag worden” en sprak van een systeemcrisis in het bestuur. Fedorovs ontslag leidde afgelopen zomer tot protesten onder duizenden jongere Oekraïners, bij wie hij veel steun geniet vanwege zijn hervormingen en de inzet van dronetechnologie.
“Als we het land willen vernietigen, dan kunnen we in deze tijden van oorlog richting verkiezingen bewegen”, verklaarde Zelensky vastberaden.
Zelensky haalde tijdens de briefing uit naar zijn voormalige minister en stelde dat Fedorov “naar de verkeerde dingen beweegt of daartoe wordt aangezet”. Hoewel Fedorov niet expliciet aangaf Zelensky uit te dagen, bevestigde zijn team dat hij binnenkort een bezoek brengt aan de Verenigde Staten. Dat voedde de speculaties over een mogelijke politieke rivaliteit verder.
Constitutionele en praktische obstakels
In Oekraïne geldt sinds de Russische inval in 2022 de krijgswet. Grondwettelijk en wettelijk regelt deze noodtoestand dat landelijke verkiezingen automatisch worden uitgesteld om het bestuur en de defensie stabiel te houden. Voor een democratie in oorlogstijd brengt een stembusgang immers gigantische praktische problemen met zich mee: miljoenen Oekraïners zijn vluchteling in het buitenland, grote delen van het grondgebied staan onder Russische bezetting en honderdduizenden soldaten vechten aan het front.
Daarnaast heerst er voortdurend gevaar voor Russische luchtaanvallen op stembureaus en digitale inmenging. Uit peilingen blijkt dat de Oekraïense bevolking dit onderkent; slechts 15 procent van de ondervraagden vindt dat er verkiezingen moeten komen voordat de strijd is gestaakt. Hoewel Zelensky binnenlands op meer kritiek stuit naarmate de oorlog vordert, blijft hij in peilingen de populairste leider.
Militaire druk en afnemende munitievoorraden
De politieke frictie in Kyiv vindt plaats tegen de achtergrond van een intensiverende Russische luchtoorlog. Moskou zet steeds vaker lastig te onderscheppen ballistische raketten in. Oekraïne kampt met een tekort aan onderscheppingsraketten voor het Amerikaanse Patriot-systeem: in 2026 ontving het land tot dusver 264 Patriot-raketten, vergeleken met 364 in 2025 en 675 in 2023.
Om deze tekorts op te vangen zoekt Kyiv naar alternatieven, zoals het bestoken van de lanceerinstallaties op Russisch grondgebied en het opzetten van eigen productie. Daarnaast maakte Zelensky bekend een overeenkomst met Duitsland te hebben gesloten voor de levering van 600 Patriot PAC-2-onderscheppingsraketten in de periode 2027-2028, volgend op een bezoek van de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul. Frankrijk zegde eveneens nieuwe munitie toe, terwijl Noorwegen plannen aankondigde voor 85 miljard Noorse kronen (ongeveer 7,8 miljard euro) aan financiële steun voor het begrotingsjaar 2027.
Vindt u dat een land in oorlog de democratische verkiezingen koste wat het kost moet laten doorgaan, of heeft nationale veiligheid altijd voorrang? Laat uw mening achter in de reacties.
